Laminatın üzərindəki cızıqları necə yox etmək olar?
Laminat döşəmə süni materiallardan hazırlanan, üstü xüsusi qoruyucu qatla örtülən örtük növüdür. Görünüş baxımından taxtanı xatırladır. Əslində tamamilə fərqli materiallardan ibarətdir. İnsanlar çox vaxt təbii taxta ilə qarışdırır. Amma laminat daha yüngül, daha münasib qiymətli və baxımı daha rahat olan bir seçimdir. Üst qatının xüsusi qoruyucu təbəqəsi sayəsində nəmə və zərbəyə müəyyən qədər davamlıdır. Məhz bu xüsusiyyətlərinə görə evlərdə, ofislərdə və müxtəlif məkanlarda geniş istifadə olunur. Ancaq bütün üstünlüklərinə baxmayaraq, laminat da diqqətsiz istifadə nəticəsində cızıla bilər.
İndi isə əsas məqamlara fikir vermək lazımdır. Evini səliqəli saxlayırsan, döşəməni tez-tez təmizləyirsən, amma laminat yenə də cızılır. Bu vəziyyət bir çox insanın canını sıxır. Xüsusilə yeni döşənmiş laminatda ilk izləri görəndə insan məyus olur. Amma narahat olmağa dəyməz. Çünki hər cızıq böyük problem demək deyil. Bəzi izləri ev şəraitində sadə üsullarla azaltmaq və ya tamamilə gizlətmək mümkündür. Əgər problem ciddi olarsa, peşəkar usta xidməti ilə məsələni daha sağlam şəkildə həll etmək mümkündür. Əsas məsələ düzgün yanaşma seçməkdir.
Laminat bir neçə qatdan ibarət olan materialdır. Ən üst qatda qoruyucu təbəqə yerləşir. Bu qat laminatı cızıqlardan, ləkələrdən və yüngül zərbələrdən qorumaq üçün nəzərdə tutulub. Onun altında dekorativ qat olur. Bu da laminata taxta görüntüsü verir. Daha aşağı hissədə sıxılmış taxta liflərindən ibarət əsas qat yerləşir. Bu qat laminatın möhkəmliyini təmin edir. Ən altda isə balans qatı olur. Bu da materialın əyilməsinin qarşısını alır.
Qoruyucu qat möhkəm olsa da, tam toxunulmaz deyil. Qum, mebel ayaqları, bərk dabanlı ayaqqabılar və sərt əşyalar zamanla laminat üzərində izlər buraxa bilir. İnsanlar çox vaxt buna diqqət etmir və nəticədə səth zədələnir. Cızıqlar artıq ciddi səviyyədədirsə, bu zaman laminat parket ustası dəstəyi almaq lazımdır.
Laminatda cızıqların əsas səbəbləri
Laminat üzərində yaranan cızıqlar təsadüf nəticəsində ortaya çıxmır. Bu zədələrin arxasında insanların ev daxilində etdiyi müxtəlif hərəkətlər və diqqətsiz yanaşmalar dayanır. Bir çox hallarda insanlar bunun fərqində olmadan laminata zərər verirlər. Əslində problem bir anda yaranmır. Zamanla yığılan xırda təsirlər nəticəsində ortaya çıxır. Laminatın üzərinə təsir edən mexaniki hərəkətlər, düzgün istifadə edilməməsi və qoruyucu tədbirlərin görülməməsi cızıqların yaranmasına şərait yaradır. İnsanlar çox vaxt evdə rahatlıq naminə mebelləri sürüşdürür. Ayaqqabı ilə gəzir və ya döşəməni lazımi qaydada qorumur. Bu isə laminatın üst qatının zədələnməsinə səbəb olur. Hər bir xırda hərəkət sanki laminatın səthində görünməz izlər buraxır. Bu izlər zamanla daha aydın şəkildə özünü göstərir.
Mebel hərəkəti
Evdə mebellərin yerini dəyişmək ən çox cızıqlara səbəb olan amillərdən biridir. Divanı, masanı, şkafı və ya digər ağır əşyaları qaldırmadan birbaşa sürüşdürmək laminat səthinə ciddi zərər verir. Mebel ayaqları birbaşa döşəmə ilə təmasda olduqda, xüsusilə də alt hissəsində qoruyucu material olmadıqda, sürtünmə yaranır. Bu sürtünmə laminatın üzərində xətlər əmələ gətirir. İnsanlar çox vaxt tələsik hərəkət edir. Mebeli ehtiyatla qaldırmaq əvəzinə sürüşdürməyi seçirlər. Bu da laminatın üst qatının cızılmasına səbəb olur. Əgər mebelin ayaqları metal və ya sərt plastik materialdandırsa, bu risk daha da artır. Hər dəfə mebelin yeri dəyişdirildikdə səth bir az daha zədələnir. Zaman keçdikcə bu izlər daha qabarıq görünür. Əslində bu cür hərəkətlər laminatın ömrünü qısaldır və estetik görünüşünü pozur.
Qum və xırda daşlar
Ayaqqabı ilə evə daxil olduqda çöldən gətirilən qum və xırda daşlar laminat üçün ciddi təhlükə yaradır. Bu xırda hissəciklər döşəmənin üzərinə yayılır. Üzərində gəzdikcə səthdə sürtünmə yaradır. İnsanlar çox vaxt bu qumu görmür. Fərqinə varmadan üzərində addımlayır. Nəticədə laminatın qoruyucu qatı tədricən aşınır. Bu proses birdən baş vermir. Zamanla toplanan təsirlər nəticəsində səthdə xırda xətlər yaranır. Əgər evdə mütəmadi olaraq süpürmə və təmizləmə aparılmırsa, bu xırda daşlar daha uzun müddət döşəmənin üzərində qalır və zədələnmə riski artır. Xüsusilə uşaqların evdə qaçması və tez-tez hərəkət etməsi bu daşların laminat üzərində daha çox sürtünməsinə səbəb olur. Bu da cızıqların sayının artmasına gətirib çıxarır.
Ev heyvanları
Pişik və it saxlayan evlərdə laminatın zədələnmə riski daha yüksək olur. Ev heyvanlarının dırnaqları sərt quruluşa malikdir və yeriyərkən laminat səthinə toxunur. Xüsusilə heyvanlar oynayanda, qaçanda və ya sürətlə hərəkət edəndə dırnaqlar döşəməyə daha güclü təmas edir. Bu da zamanla səthin cızılmasına səbəb olur. Bəzi hallarda sahiblər bunu ciddi qəbul etmir. Yalnız izlər görünəndə problem olduğunu anlayırlar. Ev heyvanlarının dırnaqları vaxtında kəsilmədikdə risk daha da artır. Onların hər hərəkəti laminat üzərində kiçik xətlər yarada bilər. Bu xətlər əvvəlcə nəzərə çarpmaya bilər. Lakin zaman keçdikcə daha görünən hala gəlir. Buna görə də ev heyvanı olan evlərdə laminata daha diqqətli yanaşmaq və qoruyucu tədbirlər görmək vacibdir.
Cızığın dərinliyini necə müəyyən etmək olar?
Laminat üzərində yaranan hər cızıq eyni səviyyədə olmur və hər biri üçün tətbiq edilən üsullar fərqlidir. Buna görə də ilk addım cızığın nə qədər dərin olduğunu düzgün müəyyən etməkdir. İnsanlar çox vaxt bütün izləri eyni cür qəbul edir və səhv müdaxilə edirlər. Halbuki səthi bir cızıqla dərin zədənin müalicəsi tamamilə fərqli yanaşma tələb edir. Cızığın dərinliyini anlamaq üçün vizual baxış aparmaq lazımdır. Döşəməyə yuxarıdan baxanda iz nə qədər aydın görünür. İşıq altında necə əks olunur və rəng dəyişimi varmı, bunların hamısı vacib detallardır. Əlinlə üzərindən yüngül şəkildə keçərək hissiyyata diqqət etmək lazımdır. Barmaq səthdə ilişirsə, bu artıq cızığın səthi olmadığını göstərir. Laminatın rəngi dəyişibsə və alt qat görünürsə, bu artıq ciddi zədənin əlamətidir. Düzgün qiymətləndirmə sonradan görüləcək işin nəticəsinə birbaşa təsir edir.
Səthi cızıqlar
Səthi cızıqlar laminatın yalnız üst qoruyucu qatında yaranan xırda izlərdir. Bu tip cızıqlar adətən barmaqla toxunduqda hiss olunmur, yəni səth hamardır. Lakin işıq altında baxanda nazik xətlər görünür. Bir çox insan bu izləri yalnız pəncərədən düşən işıqda və ya axşam lampanı yandıranda fərq edir. Səthi cızıqlar adətən mebelin yüngül hərəkəti, toz hissəcikləri və ya ayaqqabı altındakı xırda daşlar nəticəsində yaranır. Bu izlər laminatın dərin qatına keçmədiyi üçün vizual narahatlıq yaratsa da, struktur baxımından ciddi təhlükə daşımır. Ən yaxşı tərəfi odur ki, bu cür cızıqları ev şəraitində müxtəlif üsullarla gizlətmək və ya tamamilə yox etmək mümkündür. Əgər laminatın rəngi dəyişməyibsə və alt qat görünmürsə, deməli problem yalnız səthdədir və asanlıqla aradan qaldırıla bilər.
Orta dərinlikdə cızıqlar
Orta dərinlikdə olan cızıqlar artıq barmaqla toxunduqda hiss olunur. Səth tam hamar olmur və barmaq üzərindən keçəndə xırda ilişmə yaranır. Bu cür izlər səthi cızıqlardan daha nəzərəçarpandır. Laminatın görünüşünü daha çox pozur. Adətən ağır mebellərin sürüşdürülməsi, sərt materialların döşəmə üzərində çəkilməsi bu tip zədələrə səbəb olur. Rəng fərqi çox açıq olmasa da, diqqətlə baxanda laminatın üst qatının zədələndiyi hiss olunur. Bu cızıqlar artıq adi silmə və parlatma ilə yox olmur. Xüsusi markerlər, mum əsaslı vasitələr və təmir məhsulları tələb oluna bilər. Bu mərhələdə düzgün rəng seçmək və diqqətlə işləmək vacibdir. Əks halda iz daha da qabarıq görünə bilər. Orta dərinlikdə olan cızıqlar vaxtında aradan qaldırılmasa, zamanla genişlənə və daha dərin zədəyə çevrilə bilər.
Dərin zədələr
Dərin zədələr laminatın üst qatını tam keçərək alt qata qədər çatır. Bu tip cızıqlar artıq sadəcə estetik problem deyil, struktur baxımından da təhlükə yaradır. Bu zaman laminatın iç hissəsi görünə bilər və rəng fərqi açıq şəkildə seçilir. Barmaqla toxunduqda dərin çökəklik hiss olunur. Bəzi hallarda hətta ayaq ilişə bilər. Dərin zədələr adətən ağır və iti əşyaların düşməsi, sərt metal alətlərin sürüşdürülməsi nəticəsində yaranır. Bu mərhələdə ev üsulları çox vaxt kifayət etmir. Xüsusi təmir pastaları və ya həmin plankın tam dəyişdirilməsi tələb oluna bilər. Əgər bu cür zədələr vaxtında düzəldilməzsə, laminatın alt hissəsinə nəm keçə bilər. Bu da şişmə, qabarma kimi problemlərə səbəb ola bilər. Buna görə də dərin cızıqlar görən kimi ciddi yanaşmaq və uyğun tədbir görmək vacibdir.
Yüngül cızıqlar üçün ev üsulları
Laminat üzərində yaranan yüngül cızıqlar adətən səthi olur və ciddi zədə sayılmır. Bu tip izlər laminatın üst qoruyucu qatında əmələ gəlir və alt qatlara keçmir. Ən yaxşı tərəfi isə budur ki, bu cızıqları ev şəraitində, əlavə xərc çəkmədən aradan qaldırmaq mümkündür. İnsanlar çox vaxt dərhal bahalı məhsullara üz tutur. Halbuki mətbəxdə və ya evdə olan sadə vasitələrlə belə bu problemi həll etmək olar. Əsas məsələ səbrlə və diqqətlə işləməkdir. İstifadə edilən vasitə az miqdarda olmalı, səthə zərər verilməməlidir. Hər üsuldan sonra laminatın üzəri yumşaq parça ilə silinməli və nəticə yoxlanmalıdır. Bu cür ev üsulları yüngül izlərin görünüşünü xeyli azaldır. Laminatın əvvəlki görüntüsünə yaxın vəziyyətə gətirir.
Qoz üsulu
Qoz üsulu ən sadə və təsirli üsullardan biridir. Qozun iç hissəsində təbii yağlar mövcuddur. Bu yağlar laminatın səthindəki xırda cızıqları doldurmağa kömək edir. Bunun üçün qabığı soyulmuş qozun iç hissəsini birbaşa cızığın üzərinə sürtmək kifayətdir. Yavaş və sakit hərəkətlərlə sürtdükdən sonra həmin sahəni təmiz parça ilə silmək lazımdır. Qozun yağı cızığın içərisinə dolur və rəng fərqini azaldır. Nəticədə iz daha az görünür. Bu üsul xüsusilə açıq rəngli laminatlarda daha yaxşı nəticə verir. Qoz üsulu mütəmadi tətbiq edildikdə səthin daha baxımlı qalmasına kömək edir. Əsas odur ki, çox təzyiq göstərilməsin və səth zədələnməsin.
Zeytun yağı
Zeytun yağı da yüngül cızıqlar üçün təsirli vasitələrdən biridir. Bu yağ laminatın səthini bir qədər parlaq göstərir. Xırda izlərin diqqət çəkməsinin qarşısını alır. Bunun üçün yumşaq pambıq parça götürüb üzərinə bir neçə damcı zeytun yağı tökmək kifayətdir. Daha sonra cızığın olduğu hissəyə dairəvi hərəkətlərlə sürtmək lazımdır. Yağ səthə hopduqca cızıqların rəngi azalır və daha az görünür. İş bitdikdən sonra quru parça ilə artıq yağı silmək vacibdir ki, səth sürüşkən qalmasın. Bu üsul həm də laminata baxımlı görünüş verir. Ancaq yağı çox istifadə etmək olmaz. Çünki bu zaman döşəmə sürüşə bilər və təhlükəli vəziyyət yarana bilər.
Diş məcunu
Ağ rəngli diş məcunu yüngül cızıqlar üçün effektiv üsullardan biridir. Rəngli və ya jel tərkibli məcunlardan istifadə etmək məsləhət deyil. Bunun üçün az miqdarda diş məcunu birbaşa cızığın üzərinə çəkmək lazımdır. Daha sonra yumşaq parça və ya pambıqla dairəvi hərəkətlərlə sürtülür. Bu zaman məcun cızığın içərisinə dolur və səthi hamarlamağa kömək edir. Bir neçə dəqiqə sonra nəm parça ilə həmin sahə silinir. Əgər iz tam getməyibsə, prosesi bir neçə dəfə təkrarlamaq olar. Diş məcunu üsulu xüsusilə xırda və səthi cızıqlarda yaxşı nəticə verir. Səthə zərər vermədən görünüşü xeyli yaxşılaşdırır.
Orta cızıqların aradan qaldırılması
Orta dərinlikdə olan cızıqlar artıq ev üsulları ilə tam yox olmaya bilər. Bu tip izlər barmaqla toxunduqda hiss olunur və laminatın görünüşünü daha çox pozur. Bu mərhələdə daha məqsədli vasitələrdən istifadə etmək lazımdır. Xüsusi məhsullar cızığın içinə dolaraq səthi bərabərləşdirir və rəng fərqini minimuma endirir. Burada əsas diqqət laminatın rənginə uyğun məhsul seçməkdir. Yanlış rəng seçilərsə, cızıq gizlənmək əvəzinə daha qabarıq görünə bilər. İş zamanı səbirli olmaq və tələsməmək lazımdır. Hər mərhələdən sonra nəticə yoxlanmalıdır.
Rəngləyici markerlər
Rəngləyici markerlər orta dərinlikdə olan cızıqları gizlətmək üçün ideal vasitələrdən biridir. Bu markerlər xüsusi olaraq laminat və taxta səthlər üçün hazırlanır. Laminatın rənginə ən yaxın tonu seçmək lazımdır. Daha sonra markerlə cızığın üzərindən yavaş-yavaş çəkilir. Məqsəd cızığın içini rənglə doldurmaqdır. Bu zaman çox təzyiq göstərmək lazım deyil. Marker çəkildikdən sonra yumşaq parça ilə üzərindən yüngül şəkildə silmək olar. Bu, artıq rəngin səthdə qalmasının qarşısını alır və təbii görünüş yaradır. Nəticədə cızıq gözə çarpmayacaq dərəcədə gizlənir. Bu üsul tez və effektivdir.
Mum karandaşlar
Mum karandaşlar da orta dərinlikdə olan cızıqlar üçün geniş istifadə olunur. Bu karandaşlar müxtəlif rənglərdə olur. Laminatın tonuna uyğun variant seçmək mümkündür. İlk olaraq karandaşı bir qədər isidib yumşaltmaq lazımdır. Daha sonra cızığın içərisinə çəkilir və boşluq doldurulur. Mum cızığın içini tam örtməlidir. Sonra plastik kart və ya düz səthlə artıq hissə yüngülcə təmizlənir. Sonda yumşaq parça ilə silinir. Nəticədə səth daha hamar görünür və cızıq nəzərə çarpmır. Bu üsul uzunmüddətli nəticə verir və laminatın görünüşünü xeyli yaxşılaşdırır.
Dərin cızıqlar üçün həll yolları
Laminat üzərində yaranan dərin cızıqlar artıq sadə problem sayılmır. Bu mərhələdə daha ciddi tədbirlər görülməlidir. Bu tip zədələr yalnız görüntünü pozmur, laminatın qoruyucu qatını keçərək alt hissəyə qədər çatır. Nəticədə döşəmə daha həssas olur və nəm, toz kimi amillərə qarşı davamlılığını itirir. İnsanlar çox vaxt bu cür zədələri görməzlikdən gəlir. Amma bu düzgün yanaşma deyil. Çünki zaman keçdikcə bu cızıqlar daha da genişlənə və laminatın strukturunu poza bilər. Buna görə də dərin zədələrə vaxtında müdaxilə etmək çox əhəmiyyətlidir. Bu mərhələdə ya xüsusi təmir vasitələrindən istifadə edilməli, ya da zədələnmiş hissə tam dəyişdirilməlidir.
Təmir pastası
Təmir pastası dərin cızıqlar üçün ən çox istifadə olunan vasitələrdən biridir. Bu pastalar xüsusi olaraq laminat və taxta səthlər üçün hazırlanır. Tərkibi elədir ki, cızığın içərisinə dolur və boşluğu doldurur. İstifadə qaydası olduqca sadədir. Cızığın olduğu sahə tozdan və çirkdən tam təmizlənməlidir. Daha sonra uyğun rəngdə olan təmir pastası spatula və ya nazik alət vasitəsilə cızığın içinə çəkilir. Məqsəd boşluğun tam dolmasıdır. Pasta quruduqdan sonra səth yüngül şəkildə hamarlanır və artıq hissələr təmizlənir. Nəticədə cızıq xeyli dərəcədə gizlənir və laminat daha baxımlı görünür. Bu üsul düzgün tətbiq edildikdə uzun müddət effektini saxlayır. Əsas məsələ rəngi düzgün seçmək və pastanı səthə bərabər yaymaqdır.
Laminat dəyişimi
Əgər cızıq çox dərin və genişdirsə, təmir pastası belə istənilən nəticəni verməyə bilər. Bu zaman ən sağlam yol həmin laminat plankının dəyişdirilməsidir. Bir çox insan bunu çətin və baha proses hesab edir. Düzgün ustayla bu iş qısa müddətdə həll olunur. Zədələnmiş plank çıxarılır və yerinə eyni rəngdə, eyni ölçüdə yeni plank yerləşdirilir. Bu üsul laminatın əvvəlki görünüşünü tam bərpa edir. Xüsusilə böyük sahədə dərin zədə varsa, dəyişdirmə ən doğru seçimdir. Bu həm estetik baxımdan, həm də uzunmüddətli istifadə üçün daha sərfəlidir. Əks halda zədələnmiş hissə getdikcə daha çox diqqət çəkəcək və ümumi görüntünü korlayacaq.
Cızıqların qarşısını necə almaq olar?
Laminatda cızıqların yaranmasının qarşısını almaq sonradan onları təmir etməkdən qat-qat asandır. Əgər əvvəlcədən bəzi sadə tədbirlər görülərsə, döşəmənin ömrü xeyli uzanar. İnsanlar çox vaxt yalnız problem yaranandan sonra düşünür. Amma düzgün yanaşma qoruyucu addımları əvvəlcədən atmaqdır. Bunun üçün bahalı vasitələrə ehtiyac yoxdur. Sadəcə bir neçə vərdişi dəyişmək və diqqətli olmaq kifayətdir. Bu qaydalara əməl edildikdə laminat daha uzun müddət yeni kimi qalır.
Qoruyucu altlıqlar
Mebel ayaqlarının altına rezin və ya xüsusi qoruyucu altlıqlar qoymaq cızıqların qarşısını almağın ən effektiv yollarından biridir. Bu altlıqlar sürtünməni azaldır və mebel hərəkət edərkən səthin zədələnməsinə imkan vermir. Xüsusilə ağır mebellər üçün bu çox vacibdir. Divan, masa, şkaf kimi əşyalar yerini dəyişərkən altlıq olmadıqda birbaşa laminata təmas edir və cızıqlar yaradır. Qoruyucu altlıqlar bu təması yumşaldır və zərbəni azaldır. Bu kiçik detal laminatın uzun müddət sağlam qalmasına böyük töhfə verir.
Təmizlik qaydaları
Döşəmənin üzərində qum və xırda daşların qalması cızıqların əsas səbəblərindən biridir. Buna görə də laminat mütəmadi olaraq süpürülməli və tozdan təmizlənməlidir. Xüsusilə giriş hissələrində bu daha vacibdir. Çöldən gətirilən qum ayaqqabı altından düşərək döşəməyə yayılır. Üzərində hərəkət etdikcə sürtünmə yaradır. Bu isə səthin aşınmasına səbəb olur. Süpürmə zamanı sərt fırçalardan istifadə etmək olmaz. Yumşaq süpürgə və ya uyğun tozsoran istifadə etmək daha doğrudur. Nəm parça ilə silərkən də çox su istifadə edilməməlidir. Artıq nəm laminata zərər verə bilər.
Ayaqqabı vərdişləri
Evdə ayaqqabı ilə gəzmək laminat üçün ən zərərli vərdişlərdən biridir. Ayaqqabının altına yapışan qum, daş və digər sərt hissəciklər döşəmənin üzərində sürtünmə yaradır. Bu isə zamanla cızıqlara səbəb olur. Bərk dabanlı ayaqqabılar səthə daha çox təzyiq göstərir. Ev daxilində terlik və ya ev üçün nəzərdə tutulmuş ayaqqabılardan istifadə etmək laminatı qorumağa kömək edir. Bu sadə vərdiş laminatın daha uzun müddət sağlam qalmasını təmin edir və görünüşünü qoruyur.
