Malyar işlərində astar qatının rolu nədir ?

Malyar işlərində astar mərhələsi çox vacib mərhələdir və heç vaxt ötürülməməlidir. Bu mərhələ bütün boya prosesinin əsasını təşkil edir. Əgər astar vurulmazsa, görülən iş nə qədər səliqəli olsa da uzunmüddətli nəticə verməyəcək. Çünki səth boyaya hazır vəziyyətdə olmur və boya divara lazımi səviyyədə yapışmır. Malyar ustası bu mərhələnin nə qədər vacib olduğunu yaxşı bilir. Heç vaxt işə astarsız başlamaz.
Təcrübəli ustalar əvvəlcə səthi yoxlayır, uyğun astar seçir və yalnız bundan sonra boya mərhələsinə keçir. Astar mərhələsinə vaxt ayırmaq bəzən əlavə iş kimi görünə bilər. Bu mərhələ sonradan yaranacaq problemlərin qarşısını alır və təmirin ömrünü xeyli uzadır.
Astarın əsas vəzifələrindən biri boyanın divara möhkəm yapışmasını təmin etməkdir. Astar səthin məsamələrinə dolur və boya üçün tutucu qat yaradır. Bu qat olmadıqda boya səthin üzərində qalır. Lakin daxildən möhkəmlənmir. Nəticədə zamanla qopmalar və tökülmələr baş verir. Malyar ustası hər zaman bu mərhələni diqqətlə icra edir. Çünki bilir ki, düzgün astar vurulmadan keyfiyyətli boya işi mümkün deyil. Ustalar bu mərhələdə tələsmir, astarın səthə tam hopmasına şərait yaradır. Yalnız bundan sonra boya çəkməyə başlayır. Bu isə nəticənin daha uzunömürlü olmasına kömək edir.
Məqalənin davamında, astar qatının boyanın davamlılığı və divarda möhkəm qalması üçün nə qədər vacib olduğunu öyrənəcəksiniz.

Astar vurulmadıqda nə baş verir?

Astar vurulmadan edilən boya işi ilk baxışdan normal görünə bilər. Lakin bu görüntü uzun çəkmir. Çünki divar boyaya hazır olmadığı üçün səthlə boya arasında lazımi bağ yaranmır. Divarın məsamələri açıq qalır, toz və xırda hissəciklər səthdə qalır. Boya bu zəif təmələ yapışmağa çalışır. Nəticədə boya özünü sabit hiss etmir və zamanla səthdən ayrılmağa başlayır. Bu problem rütubətli otaqlarda, günəş işığına birbaşa məruz qalan divarlarda və köhnə səthlərdə daha tez üzə çıxır. Astar mərhələsi buraxıldıqda boya səthin üzərində müvəqqəti dayanır. Lakin daxildən möhkəmlənmədiyi üçün ilk mexaniki təsirdə, temperatur dəyişikliklərində və ya sadə toxunuşda belə problemlər yarana bilir. İnsan bir müddət sonra başa düşür ki, əvvəldə qənaət etmək istədiyi mərhələ əslində daha böyük xərcə səbəb olub.

Boyanın qabarması

Astar vurulmadıqda ən çox rast gəlinən problemlərdən biri boyanın qabarmasıdır. Divar içəridən rütubət çəkir və bu rütubət səthə doğru hərəkət edir. Astar olmadığı üçün bu rütubəti saxlayan qat mövcud olmur və su buxarı boyanın altına yığılır. Zamanla bu yığılma nəticəsində boya səthdən qalxır və qabarcıqlar əmələ gəlir. Bu qabarcıqlar əvvəlcə xırda olur. Lakin vaxt keçdikcə böyüyür və gözə aydın şəkildə görünür. Belə bir görüntü otağın ümumi estetikasını pozur, divarı səliqəsiz göstərir. Təmirin keyfiyyətsiz aparıldığını açıq şəkildə ortaya qoyur. Qabaran boya tezliklə çatlayır, tökülür. Həmin hissələrdə divarın öz səthi üzə çıxır. Bu zaman artıq sadəcə boya vurmaqla problemi həll etmək mümkün olmur. Çünki səth yenidən təmizlənməli və əvvəlki səhvlər düzəldilməlidir.

Rəngin qeyri-bərabər yayılması

Astar istifadə edilmədikdə boya divara bərabər şəkildə yayılmır. Divarın bəzi hissələri boyanı çox sorur. Bəzi yerlər isə az qəbul edir. Nəticədə rəng tonlarında fərqlər yaranır. Bir tərəf tünd görünür, digər tərəf açıq qalır. Bu isə divarın vizual olaraq nizamsız və baxımsız görünməsinə səbəb olur. Xüsusilə işıq düşən tərəflərdə bu fərqlər daha aydın seçilir. İnsan otağa daxil olanda dərhal bu uyğunsuzluğu hiss edir və nəticədən narazı qalır. Bəzi hallarda ikinci qat boya çəkilsə belə problem tam aradan qalxmır. Çünki əsas səbəb səthin əvvəlcədən hazırlanmayıb. Astar vurulsaydı, divar boyanı bərabər şəkildə qəbul edər. Yekun nəticə daha estetik olardı.

Qısaömürlü nəticə

Astar olmadan edilən boya işi uzun müddət davam gətirmir. Bir neçə ay keçməmiş divarda çatlar, qabarmalar və tökülmələr görünməyə başlayır. Bu isə insanı yenidən təmir etmək məcburiyyətində qoyur. İlk təmirdə xərclənən puldan əlavə, ikinci dəfə material almaq, usta çağırmaq və vaxt ayırmaq lazım gəlir. Əlavə stress və xərc deməkdir. Halbuki əvvəlcədən düzgün şəkildə astar vurulsaydı, bu problemlərin heç biri yaşanmazdı. Qısa zamanda təkrar təmir ehtiyacı yaranması göstərir ki, ilkin mərhələdə keyfiyyətə önəm verilməyib. Uzunmüddətli və möhkəm nəticə üçün astar mərhələsi heç vaxt ötürülməməlidir. Çünki bu mərhələ boyanın divarda qalıcı olması üçün əsas şərtdir.

Astarın növləri

Bazarda çox sayda astar növü mövcuddur. Onların hər biri fərqli səthlərin xüsusiyyətlərinə uyğun hazırlanır. Astar seçərkən yalnız qiymətə və ya qablaşdırmaya baxmaq düzgün yanaşma deyil. Əsas diqqət edilməli məqam səthin növü, divarın vəziyyəti və görüləcək işin məqsədidir. Bəzi astarlar daha çox rütubətli məkanlar üçün uyğundur. Bəziləri isə köhnə və zəif səthləri möhkəmləndirmək üçün nəzərdə tutulur. Doğru məhsul seçilmədikdə boya istənilən nəticəni vermir. Görülən iş qısa zamanda öz keyfiyyətini itirir. Buna görə də hər bir astar növünün xüsusiyyətlərini bilmək və ehtiyaca uyğun seçim etmək çox vacibdir.

Su əsaslı astarlar

Su əsaslı astarlar ən çox istifadə edilən məhsullardan biridir. Bu tip astarlar ekoloji cəhətdən daha təhlükəsiz hesab olunur. Tərkibində insan sağlamlığına zərərli maddələr minimum səviyyədə olur. Qoxusuz olduğu üçün qapalı məkanlarda rahatlıqla istifadə etmək mümkündür. Xüsusilə ev daxilində aparılan təmir işlərində bu astar növü daha məqsədəuyğundur. Çəkildikdən sonra tez quruyur və əlavə narahatlıq yaratmır. Su əsaslı astarlar səthə bərabər yayılır, divarın məsamələrinə dolur və boyanın yaxşı yapışması üçün uyğun şərait yaradır. Həm yeni, həm də nisbətən yaxşı vəziyyətdə olan divarlar üçün etibarlı seçim sayılır. İstifadəsi asandır və xüsusi peşəkar avadanlıq tələb etmir.

Akril astarlar

Akril astarlar daha güclü təsirə malik məhsullardır. Bu növ astarlar səthə dərindən nüfuz edir və divarın strukturunu möhkəmləndirir. Xüsusilə zəif, köhnə və tozlu səthlər üçün çox uyğundur. Akril astar çəkildikdən sonra səth daha möhkəm olur və boya üçün stabil baza yaranır. Bu isə boyanın uzun müddət divarda qalmasına kömək edir. Akril astarlar həm daxili, həm də xarici məkanlarda istifadə oluna bilər. Rütubətə qarşı davamlıdır və temperatur dəyişikliklərinə qarşı müqavimət göstərir. Uzunömürlü nəticə istəyənlər üçün ən yaxşı seçimlərdən biridir. Qiyməti digər növlərlə müqayisədə bir qədər yüksək ola bilər. Lakin verdiyi nəticə bu fərqi tamamilə əsaslandırır.

Dərin nüfuz edən astarlar

Dərin nüfuz edən astarlar adından da göründüyü kimi səthin içinə daha dərindən işləyir. Bu tip məhsullar xüsusilə köhnə, çox tozlu və zəif divarlar üçün nəzərdə tutulub. Divarın üst qatını deyil, daxili strukturunu möhkəmləndirir. Belə astarlar çəkildikdən sonra səthdəki toz hissəcikləri bir-birinə bağlanır və möhkəm qat yaranır. Bu da boyanın daha sağlam şəkildə yapışmasına şərait yaradır. Köhnə tikililərdə, uzun müddət təmir olunmayan evlərdə bu astar növü xüsusilə tövsiyə olunur. Dərin nüfuz edən astar olmadan bu cür səthlərdə keyfiyyətli boya nəticəsi əldə etmək çətindir.

Hansı səth üçün hansı astar seçilməlidir?

Astar seçimi təsadüfi olmamalıdır. Çünki hər səthin özünəməxsus xüsusiyyətləri var. Bu xüsusiyyətlərə uyğun məhsul seçilmədikdə görülən işin keyfiyyəti ciddi şəkildə aşağı düşür. Yanlış astar istifadə edildikdə boya ya səthə düzgün yapışmır, ya da qısa müddətdə qabarır, çatlayır və tökülməyə başlayır. Bu isə insanı yenidən təmir etməyə məcbur edir. Buna görə təmirə başlamazdan əvvəl divarın hansı materialdan hazırlandığını, nə qədər köhnə olduğunu və səthin vəziyyətini diqqətlə yoxlamaq lazımdır. Doğru astar seçimi boyanın uzun müddət problemsiz qalmasına kömək edir. Nəticədə həm vaxt, həm də pul itkisinin qarşısı alınır. Hər səth üçün uyğun məhsul seçildikdə boya işi daha səliqəli, bərabər və davamlı olur.

Beton divarlar

Beton divarlar məsaməli quruluşa malikdir və boyanı çox tez sorur. Əgər bu cür səthlərdə uyğun astar istifadə edilməzsə, boya bərabər yayılmır və rəng fərqləri yaranır. Beton divarlar üçün dərin nüfuz edən güclü astarlar daha uyğundur. Bu tip məhsullar betonun iç qatlarına daxil olur. Zəif hissələri möhkəmləndirir və səthi boyaya hazırlayır. Astar betonun məsamələrini doldurur və boyanın səthdə stabil qalmasına şərait yaradır. Beləliklə, boya daha az sərf olunur və nəticə daha keyfiyyətli olur. Beton səthlərdə bu mərhələ xüsusilə vacibdir. Çünki düzgün astar olmadan uzunömürlü nəticə əldə etmək çətindir.

Alçıpan səthlər

Alçıpan səthlər daha həssas materialdan hazırlandığı üçün xüsusi yanaşma tələb edir. Bu cür səthlər üçün ağır tərkibli məhsullar uyğun deyil. Çünki materiala zərər verə bilər. Alçıpan üçün yüngül, su əsaslı astarlar daha məqsədəuyğundur. Bu tip astarlar səthi qoruyur, boyanın bərabər yayılmasını təmin edir və alçıpanın strukturunu zədələmir. Alçıpan birbaşa boya çəkildikdə rəngi qeyri-bərabər qəbul edə bilər. Məhz buna görə astar mərhələsi burada daha önəmlidir. Su əsaslı astar səthin bütün hissələrini eyni səviyyədə hazır vəziyyətə gətirir və yekun nəticənin səliqəli görünməsinə kömək edir.

Köhnə boyalı divarlar

Köhnə boyalı divarlar yeni təmir zamanı diqqətlə yoxlanılmalıdır. Əgər əvvəlki boya qatı zəifdirsə, çatlamış və ya qopmuş hissələr varsa, əvvəlcə həmin yerlər təmizlənməlidir. Daha sonra yapışmanı artıran xüsusi astarlardan istifadə olunmalıdır. Bu tip astarlar köhnə boya ilə yeni boya arasında möhkəm əlaqə yaradır. Əgər bu mərhələ ötürülərsə, yeni çəkilən boya köhnə qatla birlikdə tökülə bilər. Xüsusilə parlaq səthlərdə bu problem daha tez üzə çıxır. Doğru astar seçimi köhnə boyalı divarlarda keyfiyyətli və uzunömürlü nəticə əldə etmək üçün əsas şərtdir.

Astar vurulma prosesi

Astarı düzgün vurmaq boyanın keyfiyyətinə birbaşa təsir edir. Təkcə düzgün məhsul seçmək kifayət deyil, onu düzgün tətbiq etmək də çox vacibdir. Bu prosesə səthi hazırlamaqdan başlamaq lazımdır. Tələskənlik və səhlənkarlıq nəticəni korlaya bilər. Astar mərhələsi diqqət və səbr tələb edir. Hər detal nəzərə alınmalıdır ki, son nəticə gözlənilən kimi olsun.

Divarın hazırlanması

Astar vurmazdan əvvəl divar mütləq şəkildə hazırlanmalıdır. Əvvəlcə səth üzərində olan toz, kir və köhnə boya qalıqları təmizlənir. Əgər divarda çatlar və deşiklər varsa, bunlar uyğun materialla doldurulur. Səth mümkün qədər hamar vəziyyətə gətirilməlidir. Bu mərhələ çox önəmlidir. Çünki astar çirkli və bərabər olmayan səthə düzgün hopmur. Hazırlıq mərhələsi nə qədər keyfiyyətli aparılarsa, son nəticə də bir o qədər uğurlu olur.

Astarın düzgün çəkilməsi

Astar valik və ya fırça ilə səthə bərabər şəkildə çəkilməlidir. Heç bir hissə quru qalmamalıdır. Astarın bərabər yayılması çox vacibdir. Çünki bəzi yerlərdə çox, bəzi yerlərdə az çəkildikdə səthdə fərqlər yaranır. Bu isə boyanın qeyri-bərabər görünməsinə səbəb olur. Astar çəkilərkən tələsmək olmaz. Səth tam örtülməli və məhsulun divara yaxşı hopmasına şərait yaradılmalıdır.

Quruma müddəti

Astar çəkildikdən sonra onun tam quruması üçün vaxt verilməlidir. Bu müddət adətən 4-6 saat təşkil edir, lakin istifadə olunan məhsuldan və otağın şəraitindən asılı olaraq dəyişə bilər. Astar tam qurumadan boya çəkmək böyük səhvdir. Çünki yaş astarın üzərinə çəkilən boya düzgün yapışmır və sonradan problemlər yaradır. Quruma mərhələsində səthi toxunmamaq və havalandırmanı təmin etmək məsləhətdir. Səbrli olmaq burada çox vacibdir. Çünki bu mərhələ nəticənin keyfiyyətini birbaşa müəyyən edir.

Malyar ustalarının ən çox etdiyi səhvlər

Təəssüf ki, hər usta işi eyni məsuliyyətlə yerinə yetirmir. Bəzi hallarda təcrübəsizlik, bəzən isə tələskənlik və ya işi tez bitirmək istəyi ciddi səhvlərə səbəb olur. Bu səhvlər ilk baxışdan görünməyə bilər. Amma zaman keçdikcə ortaya çıxır və görülən işin keyfiyyətsiz olduğunu sübut edir. İnsan təmirə pul xərcləyir, vaxt ayırır, evində narahatlığa dözür. Nəticədə gözlədiyi keyfiyyəti əldə etmir. Ən çox rast gəlinən problemlərdən biri astar mərhələsinin düzgün icra olunmaması və ya ümumiyyətlə ötürülməsidir. Digər ciddi səhv isə uyğun olmayan məhsul seçimidir. Bu iki məsələ son nəticəyə birbaşa təsir edir və gələcəkdə əlavə xərclərə yol açır. Ona görə də usta seçərkən diqqətli olmaq, görüləcək iş barədə ətraflı danışmaq və mərhələlərin hamısının icra olunacağına əmin olmaq lazımdır.

Astar mərhələsini ötürmək

Bəzi ustalar işi tez başa çatdırmaq üçün astar mərhələsini buraxırlar. Onlar düşünür ki, birbaşa boya çəkmək vaxt baxımından daha sərfəlidir və müştəri də bunu anlamaz. Amma bu yanaşma çox yanlış qərardır. Astar vurulmadıqda boya səthə möhkəm yapışmır və qısa müddət sonra problemlər yaranmağa başlayır. Əvvəlcə xırda çatlar, sonra qabarmalar, daha sonra isə tökülmələr ortaya çıxır. İnsan bu vəziyyəti görəndə anlayır ki, əvvəldə qənaət edilən vaxt əslində sonradan daha böyük itkiyə çevrilib. Çünki yenidən təmir etmək lazım gəlir. Bu isə əlavə material xərci, yeni usta axtarışı və yenidən narahatlıq deməkdir. Astar mərhələsini ötürmək qısamüddətli rahatlıq yaratsa da, uzunmüddətli problemə səbəb olur. Keyfiyyətli iş görmək istəyən usta bu mərhələni heç vaxt buraxmamalıdır.

Yanlış məhsul seçimi

Digər geniş yayılmış səhv isə ucuz və keyfiyyətsiz məhsul seçməkdir. Bəzi ustalar və ya ev sahibləri düşünür ki, ucuz məhsul almaqla qənaət edirlər. Amma reallıqda bu seçim sonradan daha baha başa gəlir. Keyfiyyətsiz astar səthə lazımi təsiri göstərmir, divarın məsamələrinə düzgün dolmur. Boyanın yapışmasına kifayət qədər kömək etmir. Nəticədə boya tez sıradan çıxır və yenidən təmirə ehtiyac yaranır. Bu zaman yenidən material alınır, ustaya pul verilir və bütün proses təkrar yaşanır. Əgər əvvəlcədən keyfiyyətli məhsul seçilsəydi, bu problemlərin heç biri baş verməzdi. Doğru məhsul seçimi həm nəticənin gözəlliyini, həm də uzunömürlülüyünü təmin edir. Ona görə də astar və boya alarkən yalnız qiymətə deyil, keyfiyyətə və uyğunluğa diqqət etmək vacibdir. Bu, uzun müddət rahatlıq və məmnunluq deməkdir.